می‌توان سیاست خارجی غیردولتی ایران را به جاه‌طلبیِ رهبران ایران نسبت داد. بی‌تردید، شاه رهبری جاه‌طلب با آرزوی دیرین تسلط بر منطقهٔ خاورمیانه بود. از این دریچه، رابطهٔ استراتژیک با گروه‌های غیردولتی می‌توانست وی را به این هدف برساند. می‌توان سیاست خارجی غیردولتی ایران را پیشرانی صرفاً قومی و مذهبی دید. پشتیبانی ایران از کُردها علیه عراق می‌تواند همچنین نمونه‌ای دیگر از رقابتی دیرینه میان ایرانیان و اعراب شمرده شود. کُردها به‌عنوان یکی از گروه‌های قومیِ برسازندهٔ مردم ایران، به لحاظ فرهنگی، زبانی و هویتی، با تمدن ایرانی درهم تنیده‌اند. کمک ایران به شیعیان در جنوب لبنان نیز می‌تواند نمونه‌ای از تنشی درازمدت میان اسلام شیعی و اسلام سنی نمایانده شود. ایران با جمعیتی اکثراً شیعه، برای جوامع شیعی در دنیای اسلام یک قطب هویتی است. از این دیدگاه می‌توان نقش فرهنگ و دین را عاملی مهم در برپایی پیوندهای استراتژیک با کردهای عراق و شیعیان لبنان دید. همچنین می‌توان رقابت بغداد با تهران یا قاهره با تهران برای دستیبابی به هژمونیِ منطقه‌ای را عامل نهایی در هم‌پیمانیِ ایران با کردهای عراق و شیعیان لبنان دید. از آن‌جا که ایران و عراق از مخازن نفتی فراوانی برخوردار بوده‌اند و هر دو به دنبال نفوذ در سیاست نفتی بودند، می‌توان در پسِ سیاست خارجی غیردولتی ایران رقابتی اقتصادی و انرژی‌محور را دید.

بلند شدم و ایستادم. باد به صورتم تازیانه می‌زد و رشته موهای قرمز تیره‌ام را اطراف صورتم بالا می‌برد. دکل را گرفتم و از روی عرشه خم شدم تا به آب که به سرعت از زیر قایق می‌گذشت، نگاهی بیندازم. هنوز برای پریدن زود بود. کوی که سکان را محکم گرفته بود، به چشم‌هایم زل زد و گفت: «فابل، کی می‌خوای بهمون بگی اون پایین چی پیدا کردی، هان؟» چشمانش به رنگ تاریک‎ترین شب‌های جزیره بودند، آن زمان که طوفان جلوی نور ماه و ستاره‌ها را در آسمان می‌گرفت. بقیه سرشان را بلند کردند و همان طور که خاموش به من نگاه می‌کردند، منتظر جواب ماندند. دیده بودم که چطور توی بندر به من زل می‌زدند و آهسته با هم پچ پچ می‎کردند. هفته‌ها بود که غواص‌ها چیز زیادی از صخره‌های مرجانی پیدا نکرده و برای همین بی‌قرار شده بودند و این به هیچ وجه خوب نبود. با این حال، هیچ وقت فکرش را نمی‌کردم اولین کسی که مستقیم این سوال را از من می‌پرسد، کوی باشد. شانه‌ام را بالا انداختم و گفتم: «صدف مرواریدساز پیدا کرده‌م»